Ding 10: ervaringen en meningen op webfora

Webfora zijn weer zo’n veelgebruikt handigheidje van het web!

Voor een early adopter

Lego 9293 Community Workers

Zoals uit oudere posts van mij wel blijkt, lijk ik een beetje een gadget freak. Maar dat komt vooral doordat ik tot de groep early adopters hoor, mensen die vaak iets sneller dan anderen inspringen op nieuwe ontwikkelingen. Vaak in de hoop dat die nieuwe ontwikkeling, of dat nieuwe apparaat werken gemakkelijker maakt, meer leut oplevert, mooier is dan iets wat zijn nut al bewezen heeft. En juist daarin schuilt meteen de grote valkuil waar een early adopter vaak in valt. Nieuwe dingen werken niet altijd meteen zoals je zou willen. Of hebben dat zozeer gewenste nut nog niet écht bewezen. Of werken voor geen meter samen met de andere (inmiddels niet meer zó nieuwe) dingen die óók onontbeerlijk zijn geworden voor het dagelijks leven.

En dan kan je drie dingen doen:

1. het ding linea recta terugbrengen naar de winkel. Maar de rechtgeaarde early adopter zal dat niet doen, die is namelijk tegen de klippen op, overtuigd van het nut van het ding in kwestie.

2. de helpdesk bellen. Die is helaas vaak slecht bereikbaar, terwijl juist ‘savonds en in het weekend de leukste dingen worden uitgeprobeerd en dus ook grootste problemen optreden!

3. te rade gaan bij Google. En dan opent zich opnieuw de wondere wereld van het internet. Blijken er ineens hele volksstammen behept te zijn met dezelfde kronkel, tegen dezelfde problemen te zijn aangelopen als ik en vaak zelfs een oplossing gevonden te hebben. Dat die oplossing er vaak toe leidt dat je je moet begeven in het binnenste van je nieuwe ding, geeft de nodige hoofdbrekens. Maar heeft als prettige bijkomstigheid dat je leert hoe dat ding nu eigenlijk werkt. En is dus erg leerzaam!

De vragen en de antwoorden van medeworstelaars zijn te vinden op allerlei soorten fora, uiteraard afhankelijk van de aard van de vraag. Een handige site die ik een tijdje gebruikt heb, en waar ik ook redelijk actief was, is askanowner.com, tegenwoordig opgestoten in de vaart der volkeren en opererend onder de naam http://www.maxperience.com. Hier kan je vragen stellen over je wasmachine, fototoestel of wandelwagen. Eigenaren van dezelfde spullen, helpen je vervolgens op weg. Dit heeft me een keer een bezoekje van een Miele-monteur bespaard en enthousiast geworden, heb ik me toen geregistreerd als eigenaar van dat model en vervolgens kon ik weer anderen op weg helpen.

 

Voor een archiefdienst

In het archief hebben we ook te maken met fora, al zit ik dan als het ware aan de andere kant van de computer van al die gebruikers… En dat is interessant. Het geeft een idee van wat sommige archiefonderzoekers bezighoudt. Van de vastgelopen onderzoeksvragen waarmee geworsteld wordt, tot de manier waarop archiefdiensten proberen het de onderzoekers naar de zin te maken en daar al dan niet in slagen. Die laatste categorie loopt eigenlijk al heel lang, dateert in sommige gevallen al van voordat het web gemeengoed werd. Waar vroeger verhitte discussies gevoerd werden over de prijs van een fotokopie en of het wel terecht was dat een archiefdienst hiervoor geld in rekening bracht, wordt nu betoogd dat het een schande is dat archiefdiensten geld vragen voor het downloaden van scans van archiefstukken.

Wat me opvalt in die discussies, is de toon die sommige mensen menen te moeten aanslaan. Soms worden medewerkers van archiefdiensten zelfs bijna persoonlijk aangevallen. Dit past in het beeld dat bestaat van de manier waarop men ‘tegenwoordig’ op het web met elkaar communiceert. Het grappige is echter, dat er in dit opzicht eigenlijk niet zoveel veranderd is. Ook toen de discussie nog over de prijs van een fotokopie ging, was de  toon immers niet altijd even vriendelijk of vrolijk. Zou het nu echt een kwestie zijn van ‘de jeugd van tegenwoordig’,  die eigenlijk al eeuwen de schuld van alles krijgt, terwijl het eigenlijk nooit anders geweest is?

Advertenties

Eindelijk in zicht: digitaliseren op verzoek!

Writers block
Vol goede moed heb ik hier een tijdje geleden geroepen dat ik natuurlijk door zou gaan met bloggen, maar helaas…

Tot nu toe bleef de wens de vader van de gedachte en kwam er niets nieuws bij. Er lag behoorlijk veel werk en daardoor kwam er gewoon geen inspiratie.

Toen ik vandaag twitterde dat ik onderweg was naar de presentatie van een nieuwe Archiefbank bij Het Utrechts Archief, riep Luud de Brouwer me direct op erover te bloggen. Een prima idee. En waarom zou ik moeten gaan zitten wachten tot de inspiratie mijn kant op komt? Dat zal niet zo érg vaak zijn, dus kan ik maar beter over aardse zaken schrijven.

De archiefbank is een gezamenlijk project van Het Utrechts Archief, De Ree Archiefsystemen en AB-C media. Geïnspireerd door het gelijknamige project van het Stadsarchief Amsterdam, en binnenkort mogelijk beschikbaar voor alle gebruikers van Mais-Flexis.

Het gaat erom dat onderzoekers een aanvraag kunnen doen voor het digitaliseren van archiefstukken. Deze aanvraag wordt vervolgens door de archiefdienst getoetst aan een aantal criteria (materiële staat, openbaarheid, formaat, eventuele auteursrechten) aan de hand waarvan wordt bepaald of het verzoek kan worden ingewilligd. Vandaar dat men in Utrecht liever spreekt van scanning on request dan van scanning on demand. Na digitalisering worden de images via Archieven.NL op het web geplaatst en kan iedereen het materiaal downloaden. Hiervoor moet een klein bedrag betaald worden. Op die manier worden er inkomsten gegenereerd waarmee nieuw materiaal gedigitaliseerd kan worden. (Overigens kan de desbetreffende archiefdienst er ook voor kiezen geen vergoeding voor het downloaden te vragen.)

De archiefbank wordt gevuld door de gebruikers van de archieven. Archiefdienst en onderzoekers bepalen zo samen welke stukken prioriteit krijgen en als eerste online beschikbaar komen.

Het was een interessante ochtend. In korte presentaties werd uiteengezet hoe de archiefbank tot stand is gekomen, hoe het bestellen van digitale reproducties in zijn werk zal gaan, wat de consequenties voor Mais-Flexis zijn, hoe wordt omgegaan met het wel of niet betalen voor downloaden, de organisatorische consequenties van het ‘hebben’ van de archiefbank voor de archiefdienst, de juridische implicaties (WBP, Auteurswet) en de duurzame opslag van het materiaal.

Het waren deels parallelle sessies, dus ik heb niet alles meegemaakt maar het werd me wel héél duidelijk hoeveel er is geïnvesteerd in het tot stand brengen van deze applicatie en hoeveel er nog moet gebeuren voor het allemaal goed werkt. Er zitten zo ongelooflijk veel haken en ogen aan een ogenschijnlijk eenvoudig werkproces als digitaliseren op verzoek!

Wat me vandaag vooral trof was de sfeer van de bijeenkomst. De applicatie is nog niet helemaal klaar. Het werkproces is nog niet helemaal uitgetest. Nog niet alle beslissingen over gebruiksvoorwaarden en dergelijke zijn genomen. Allerlei details die op de totale schaal van zo’n groot project onbeduidend lijken, maar die in de praktijk tot enorme hoofdbrekens en schijnbaar oeverloze discussie kunnen leiden!

Frisse wind
Maar dat heeft de mensen in Utrecht er niet van weerhouden deze bijeenkomst toch te beleggen. Dat vond ik verfrissend en een teken dat er in Archiefland écht iets aan het veranderen is! Archivarissen hebben immers vaak de neiging hun werk pas wereldkundig te maken als elk detail is uitgewerkt. Maar daardoor ontzeggen ze zichzelf de onbevangen blik van de buitenstaander, die vaak net zoveel kennis en ervaring meebrengt als de interne medewerkers maar niet gehinderd worden door de eigen bedrijfsblindheid. Ik ben blij dat Het Utrechts Archief niet lijkt te lijden aan dit euvel. Nu moeten we nog even geduld hebben tot het allemaal ‘soort van’ af is zodat we allemaal kunnen gaan profiteren van al het denkwerk dat hier verricht is. Ik kan bijna niet wachten!